ja

12 november 2015 11:30 - 13:00

RouwHulp: Cognitief gedragstherapeutische interventies bij kinderen en jongeren in rouw

Workshop | Zaal 65

Mariken Spuij en Paul Boelen

In Nederland zijn er circa 34.000 (half)wezen in de leeftijd van 0 tot 18 jaar. De meeste kinderen lijken over de veerkracht te beschikken om, met steun en hulp vanuit hun omgeving, een ingrijpend verlies te kunnen verwerken. Een kleine minderheid van deze groep ontwikkelt echter ernstige psychologische problemen waarbij professionele hulp is geïndiceerd. Zij kunnen naast onder andere stemmingsstoornissen en PTSS ook specifieke rouwgerelateerde klachten ontwikkelen.

Deze specifieke rouwgerelateerde klachten zijn in de appendix van de DSM-5 opgenomen als Persistent Complex Bereavement Disorder (PCBD) en worden gekenmerkt door een pijnlijk verlangen naar de overledene, het niet kunnen accepteren van de dood, ongeloof en gewijzigd wereldbeeld. In de workshop gaan wij allereerst in op het onderscheid tussen stemmingsstoornissen, PTSS en PCBD bij jeugdigen. Vervolgens gaan wij in op de behandeling van PCBD bij jeugdigen.

Leerdoel
Na het volgen van deze workshop hebben deelnemers up-to-date kennis over rouw na overlijden van een dierbare bij jeugdigen (8-18 jaar). Zij zijn in staat deze klachten te onderscheiden van stemmingsstoornissen en Posttraumatische Stress Stoornis (PTSS) en hebben ideeën voor de behandeling van specifieke rouwklachten.

De auteurs zijn beiden verbonden als onderzoeker aan de Universiteit Utrecht en tevens werkzaam als therapeut bij het Ambulatorium UU. Ze hebben de afgelopen jaren onder meer onderzocht of bij jeugdigen tussen de 8-18 jaar rouw te onderscheiden valt van stemmingsstoornissen en PTSS. Het blijkt dat er sprake is van overlap, maar dat de drie stoornissen ook een eigen fenomenologie kennen. In de workshop bespreken wij besproken van deze studies en nieuwe meetinstrumenten om rouwklachten te inventariseren: de Rouw VragenLijst voor Kinderen en Jongeren en de Rouw Cognitie Vragenlijst voor kinderen.

Vervolgens bespreken wij een nieuwe behandelmethodiek (RouwHulp). Dit is een cognitief gedragstherapeutisch behandelprotocol dat bestaat uit negen individuele sessies voor het kind en vijf sessies ouderbegeleiding waarin ouders leren hun kind te steunen in het verwerkingsproces. Het behandelprotocol is onderzocht in twee pilotstudies en is gepubliceerd (Spuij & Boelen, 2013). In de workshop is uitgebreid aandacht voor het protocol. Tevens bespreken wij de eerste resulaten van een Randomised Controlled Trial (RCT) waarbij RouwHulp vergeleken is met ondersteunende counseling.

Literatuur
Spuij, M., & Boelen, P. A. (2012). Cognitive restructuring for childhood prolonged grief. In R. A. Neimeyer (Ed.), Techniques in grief therapy: Creative strategies for counseling the bereaved (pp. 142-145). New York: Routledge. Spuij, M., & Boelen, P. A. (2013). RouwHulp: Behandeling ter preventie van (dreigende) gecompliceerde rouw bij kinderen en adolescenten. In C. Braet & S. Bögels (Red.), Protocollaire behandelingen voor kinderen en adolescenten met psychische klachten. Deel 2. (pp. 201-227). Amsterdam: Boom. 
Spuij, M., Dekovic, M., & Boelen, P. A. (2015). An open trial of Grief-Help: A cognitive behavioural treatment for prolonged grief in children and adolescents. Clinical Psychology & Psychotherapy, 22, 185-192. doi: 10.1002/cpp.1877.
Spuij, M., Prinzie, P., Zijderlaan, J., Stikkelbroek, Y., Dillen, L., De Roos, C., & Boelen, P. A. (2012). Psychometric properties of the Dutch Inventories of Prolonged Grief for Children and Adolescents (IPG-C and IPG-A). Clinical Psychology & Psychotherapy, 19, 540-551. doi:10.1002/cpp.765.
Spuij, M., Reitz., E., Prinzie, P., Stikkelbroek, Y., De Roos, C., & Boelen, P. A. (2012). Distinctiveness of symptoms of prolonged grief, depression, and posttraumatic stress in bereaved children and adolescents. European Child & Adolescent Psychiatry, 21, 673-679. doi: 10.1007/s00787-012-0307-4.
Spuij, M., Van Londen-Huiberts, A., & Boelen, P. A. (2013). Cognitive behavioral therapy for prolonged grief in children: Feasibility and multiple-baseline study. Cognitive and Behavioral Practice, 20, 349-361. doi: 10.1016/j.cbpra.2012.08.002.
Spuij, M., Van Londen-Huiberts, A., & Boelen, P. A. (2011). Rouw en verliesverwerking. In M. Taal & C. Poleij (Red.), Interventies in het onderwijs: Werken aan goede verhoudingen (pp. 177-201). Den Haag: Boom Lemma Uitgevers.