ja

11 november 2016 13:00-15:30 uur

Behandeling van bewegingsstoornissen

Workshop | Zaal 65

Cara Verdellen, Jolande van de Griendt, Marleen Tibben

In deze workshop wordt de gedragstherapeutische behandeling van ‘Springlevende’ bewegingsstoornissen behandeld, in het bijzonder tics en het syndroom van Gilles de la Tourette en de functioneel neurologische symptoomstoornis, oftewel de conversiestoornis.

Tics zijn korte en plotselinge bewegingen of geluiden die iemand ongewenst maakt. Wanneer deze langer dan een jaar aanhouden en zowel een motorische als vocale variant kennen, wordt gesproken van het Tourette syndroom. Tourette is niet te genezen, maar door middel van gedragstherapie is er wel aanzienlijke ticreductie te bereiken. Twee gedragstherapeutische methoden zijn op dit moment eerste keus behandeling voor het Tourette syndroom, te weten habit reversal en exposure met responspreventie (Verdellen et al., 2011; van de Griendt et al, 2013). Deze methoden worden uitgebreid toegelicht en gedemonstreerd aan de hand van videomateriaal.

Conversiestoornissen zijn klachten die veroorzaakt lijken te worden door een neurologische aandoening, maar waarvoor na uitgebreid onderzoek geen lichamelijke verklaring is gevonden. Veel voorkomende klachten zijn verlamming, beven, blindheid en convulsies. De behandeling bestaat veelal uit hypnotische technieken, katalepsie-inductie en stressmanagement. Door middel van videomateriaal en demonstraties worden de verschillende technieken toegelicht. Conversiestoornissen zijn goed te behandelen en de behandeling levert binnen het expertisecentrum bij ongeveer 70% van de mensen een positief resultaat op.


Na een kennismaking met het klinisch beeld en behandelmogelijkheden van tics en Tourette (45 min) en functioneel motorische stoornissen (45 minuten) worden de twee bewegingsstoornissen naast elkaar gelegd. Aan de hand van videomateriaal en casuïstiek wordt in interactie met de deelnemers ingegaan op vragen als ‘welke overlap wordt er geconstateerd, welke verschillen zijn er en hoe kunnen verschillende disciplines samenwerken om grip te krijgen op deze stoornissen? (1 uur).


Na afloop van de workshop is de deelnemer in staat ticstoornissen en functioneel motorische stoornissen beter te diagnosticeren en te onderscheiden, en bestaat er een duidelijk beeld van de behandelmogelijkheden voor deze springlevende bewegingsstoornissen.

 * Literatuurverwijzing:

Verdellen, C., Griendt, J. van de, Hartmann, A. & Murphy, T. (2011). European clinical guidelines for Tourette syndrome and other tic disorders. Part III: Behavioural and psychosocial interventions. European Child & Adolescent Psychiatry, 20, 197-207.
Griendt, J.M.T.M. van de, Verdellen, C.W., Dijk, M. van & Verbraak, M.J. (2013). Behavioural treatment of tics: Habit reversal and Exposure with response prevention.

Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 37(6), 1172-1177.

Verdellen, C., Griendt, J. van de & Hoogduin, C. (2011). Protocollaire behandeling van patiënten met tics en het syndroom van Gilles de la Tourette. In: G. Keijsers, A. van Minnen & K. Hoogduin (red.), Protocollaire behandelingen voor volwassenen met psychische klachten, 2 (pp. 413-445). Amsterdam: Boom.

Hoogduin, C.A.L. (2007). Conversiestoornis: Diagnostiek en classificatie. In C.A.L. Hoogduin (red.), Psychologische interventies bij conversiestoornissen. Amsterdam: Boom.

Kleine, R.A. de, Hoogduin, C.A.L.& Minnen, A. van (2011). Protocollaire behandeling van patiënten met een motorische conversiestoornis. In: G.P.J. Keijsers, A. van Minnen & C.A.L. Hoogduin (red.), Protocollaire behandelingen voor volwassenen met psychische klachten, 2, (pp. 119-150). Amsterdam: Boom

Hoogduin, K. Kleine, R. de, van Minnen, A., Tibben, M., Stormink, C., Andeweg, E., & Roggeveen, P. (2015). Overzicht van de toepassing van hypnose en katalepsie bij de conversiestoornis. Directieve Therapie, 35, 165-219.